Thực phẩm chức năng tại Việt Nam đang chứng kiến đà tăng trưởng vô cùng mạnh mẽ. Tuy nhiên song song đó, nhiều vấn đề về đạo đức kinh doanh, chất lượng sản phẩm đang gây bất an đối với người tiêu dùng. Cơ chế “tự công bố” sản phẩm đã vô tình tạo ra những kẽ hở nguy hiểm cho thị trường.
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ về khái niệm “tự công bố”, những rủi ro từ việc đó, các chiêu trò gian lận phổ biến và đề xuất 6 lưu ý quan trọng khi chọn mua thực phẩm chức năng, nhằm giúp bạn bảo vệ sức khỏe và quyền lợi của chính mình.
“Tự công bố” là hình thức cho phép doanh nghiệp tự khai báo sản phẩm của họ lên cơ quan chức năng, sau đó tiếp tục kinh doanh mà không cần chờ để được phê duyệt hay thẩm định trước. Về mặt luật pháp, các doanh nghiệp sẽ phải chị chịu trách nhiệm về chất lượng và độ an toàn của sản phẩm.
Tuy nhiên, ở đây chỉ dừng lại ở mức hồ sơ. Nghĩa là doanh nghiệp tự khai báo và gửi nộp, chứ không có kiểm chứng hoặc thẩm định ngay lập tức từ bên cơ quan nhà nước. Nó tạo cơ hội cho những đơn vị thiếu đạo đức lừa đảo người dùng bằng các sản phẩm không đạt chất lượng.

Tự công bố sản phẩm tạo ra khe hở cho các doanh nghiệp không tuân thủ quy định.
Tình trạng làm giả thực phẩm chức năng ảnh hưởng đến niềm tin người tiêu dùng khi ngày càng nhiều chiêu trò làm giả, thổi phồng từ những sản phẩm có thương hiệu lâu đời cho đến những thương hiệu mới. Hiện tại đang có 2 hình thức làm giả thực phẩm chức năng tinh vi bao gồm:
Một số cá nhân hoặc doanh nghiệp lừa đảo đã lợi dụng uy tín của các thương hiệu nổi tiếng để sản xuất và phân phối TPCN giả. Họ thường bắt chước mẫu mã, nhãn hiệu rồi lén lút phân phối trên thị trường, đặc biệt là qua các kênh bán hàng xách tay, hàng giá rẻ bất ngờ, bán qua mạng.
Các doanh nghiệp này tự lập nhãn hiệu riêng, sau đó tự khai báo theo định dạng hồ sơ có sẵn. Trên thực tế, nguyên liệu sử dụng thường là loại giá rẻ, thiếu tên tuổi, quy trình sản xuất bỏ qua nhiều bước đảm bảo. Từ đó, người tiêu dùng sử dụng nhằm những sản phẩm với nguy cơ ảnh hưởng đến gan, thận và nhiều cơ quan khác.
Trước khi quyết định mua, hãy dành thời gian kiểm tra đầy đủ các thông tin như: tên sản phẩm, ngày sản xuất, hạn sử dụng, thành phần, hướng dẫn sử dụng, cách bảo quản và các cảnh báo nguy cơ (nếu có). Đối với hàng nhập khẩu, nhãn phụ bằng tiếng Việt là yếu tố bắt buộc.
Thực phẩm chức năng hợp pháp cần có Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm và giấy xác nhận nội dung quảng cáo do Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế cấp. Bạn có thể yêu cầu người bán cung cấp.
Sản phẩm đáng tin cậy phải ghi rõ tên thương hiệu, địa chỉ sản xuất và thông tin của đơn vị chịu trách nhiệm phân phối. Thiếu minh bạch về thương hiệu là dấu hiệu cảnh báo rõ ràng bạn không nên bỏ qua.
Theo quy định, bao bì thực phẩm chức năng phải có dòng: “Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.” Nếu sản phẩm thiếu dòng cảnh báo này hoặc quảng cáo như thuốc trị bệnh, bạn cần thận trọng vì có thể đang đối mặt với sản phẩm vi phạm pháp luật hoặc hàng giả.
Đừng quá tin vào các sản phẩm có giá bán rẻ hơn nhiều so với thị trường chung. Giá thấp bất thường thường đi kèm với nguy cơ hàng nhái, hàng kém chất lượng. Đồng thời, nếu sản phẩm có giá cao bất hợp lý, hãy kiểm tra kỹ giấy tờ và nguồn gốc để xem mức giá có phù hợp không.
Dù mua online hay trực tiếp tại cửa hàng, hãy chọn các kênh phân phối chính thức, đại lý uỷ quyền hoặc website của thương hiệu. Điều này giúp đảm bảo chất lượng sản phẩm, dễ dàng truy xuất nguồn gốc và được hỗ trợ nếu xảy ra vấn đề.
Hiện nay, PhD health có hai showroom chính hãng tại TP.HCM:

Điểm bán chính hãng thực phẩm bảo vệ sức khỏe Holistic Way tại đường Sông Đà.
Với kênh mua sắm online, bạn có thể chọn mua sản phẩm chính hãng tại nền tảng mạng xã hội/TMĐT chính thức của thương hiệu:
Cơ chế tự công bố sản phẩm thực phẩm chức năng đã góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình đưa sản phẩm ra thị trường. Tuy nhiên, chính sự linh hoạt này cũng vô tình tạo ra kẽ hở để một số tổ chức lợi dụng, sản xuất và kinh doanh các sản phẩm kém chất lượng, không đảm bảo an toàn.
Thông qua bài viết “Lỗ hổng thực phẩm chức năng tự công bố: 5 lưu ý cần biết khi mua thực phẩm chức năng” từ PhD Health, hy vọng bạn sẽ có thêm kiến thức để đưa ra quyết định mua sắm đúng đắn, giúp bảo vệ sức khỏe cho bản thân và những người thân yêu.